Dismessa dalsruments chasans.Lieu alternativper incontai- ner****sutterran (moloc).
Conferma dala giurisdicziun,tenor laquala iglè dadar la preferenzaad inlieu alternativmo, schequel existaen lavi- schinanza directa,pussibilitass inameglieraziun considera-bla cumparegliàcun illieu previse manassconsequenta- maina laconclusiun ch’illieu elegìsaja nunadattà**(consid. 2a,**b).
**In criteriessenzial perl’elecziun dallieu d’incontainer sut-terran èl’accessibladad da quelper lasvidada (consid.****2c –**g).
Entsorgung vonSiedlungsabfällen. Alternativstandortfür Un- terflurcontainer**(Molok).**
**Bestätigung derRechtsprechung, wonacheinem alternati-ven Standortbloss dannder Vorzugzu gebenist, wenndie- serin unmittelbarerNähe vorhandenist, zu einerver- gleichsweise wesentlichenVerbesserung führenwürde unddementsprechend dengewählten Standortals geradezuun- geeigneterscheinen lässt(E. 2a,**b).
Ein wesentlichesKriterium fürdie Wahldes Standortseines Unterflurcontainersist dieErreichbarkeit desselbenfür die Entleerung(E. 2c**– g).**
**Smaltimento di****rifiuti urbani.Ubicazione alternativaper con-**tenitori seminterrati (molok).
**Conferma dellagiurisprudenza standoalla qualeoccorre darela prioritàad un’ubicazionealternativa so-lo sequesta sitrova nelleimmediate vicinanze,può com-portare comparativamenteun sensibilemiglioramento efa sembrareil luogoprescelto comeinadatto (cons.**2a, b).
**Un importantecriterio perla sceltadell’ubicazione diun contenitoreseminterrato èla suaraggiungibilità perpoterlo svuotare (cons.****2c –**g)
Consideraziun:
2. La recurrenta pretenda confurm al senn che la decisiun
da protesta da la vischnanca saja da revocar e ch’il lieu dal contai- ner sutterran a Y. vegnia dischlocà en il lieu preschentà sin ina fo- tomontascha a chaschun da la radunanza communala dals 22 da zercladur 2012.
1. Tenor l’art. 31b al. 1 da la lescha federala davart la pro-
tecziun da l’ambient (LPAmb; CS 814.01) en colliaziun cun l’art. 35 da la lescha chantunala introductiva tar la lescha federala davart la protecziun da l’ambient (LCPAmb; DG 820.100) èn da princip las vischnancas responsablas per la dismessa dals ruments chasans; ellas èn spezialmain cumpetentas per rimnar e transportar ils ru- ments chasans als stabiliments per dismetter ils ruments, per con- struir e manar ils stabiliments necessaris per dismetter ils ru- ments, sco era per endrizzar posts per rimnar ils ruments (art. 35 al. 1 e 2 LCPAmb). Il possessur dals ruments è obligà da surdar quels a las rimnadas u als posts da rimnada previs (art. 31b al. 3 LPAmb). A las vischnancas èsi da conceder in spazi d’agir relati- vamain grond per fixar ils lieus exacts per deponer e dismetter ils ruments, cunquai ch’ils lieus pussaivels pon esser limitads per di- vers motivs (access, cuntanschibladad per la populaziun, surfa- tscha da manevrar per ils servetschs da dismessa, topografia dal terren, segirezza en il traffic sin via, conducts d’ovra, etc.). Ad in lieu alternativ èsi damai mo da dar la preferenza, sche quel exista en la vischinanza directa, pussibilitass ina meglieraziun conside- rabla cumpareglià cun il lieu previs e manass consequentamain a la conclusiun ch’il lieu elegì saja nunadattà (PDA 2007 nr. 26 = sen- tenzia da la dretgira administrativa R 06 76 dals 5 da december 2006 consid. 5c; sentenzia da la dretgira administrativa R 12 42/72 dals 18 da favrer 2013 consid. 4b). Il lieu alternativ preschentà da la recurrenta per il container sutterran a Y. è situà sin la medema parcella nr. 299 en possess da la vischnanca sco il lieu previs da la vischnanca. El sa chatta damai en ina vischinanza directa. Sco quai che l’uffizi da construcziun bassa dal Grischun ha explitgà, fissi d’examinar ina permissiun excepziunala per il lieu alternativ, cun- quai che la distanza tranter il container sutterran e l’ur dal vial da la via chantunala importia medemamain mo var 4 m. I saja dentant tuttavia pussaivel ch’ina tala vegniss concedida. D’examinar èsi damai, sch’ils ulteriurs criteris èn ademplids per dar la preferenza al lieu alternativ.
1. La vischnanca è sa decidida concernent il container sut- terran planisà a Y. per in lieu che na correspunda betg a quel pre- schentà a chaschun da la radunanza communala dals 22 da zer- cladur 2012. Sco quai ch’ils represchentants da la vischnanca han explitgà, haja la vischnanca sulettamain vulì mussar a la radunanza communala co ch’il maletg dal vitg sa midia cun ils containers sutterrans planisads, dentant senza fixar gia ils lieus correspundents. Tenor l’extract dal protocol da la radunanza com- munala hai dà ina discussiun animada davart ils lieus dals contai-
ners sutterrans. La radunanza communala ha decis silsuenter uni- camain da conceder il credit per cumprar e plazzar ils containers sutterrans e betg davart ils lieus concrets da quels. Quels èn ve- gnids fixads pir suenter la radunanza communala – sco conse- quenza da l’approvaziun dal credit – e suenter avair sclerì las du- mondas cun l’uffizi da construcziun bassa dal Grischun, la polizia chantunala dal Grischun (partiziun tecnica da traffic) e la Regiun X. (responsabla tranter auter per la dismessa dal rument). Tge lieu che la vischnanca ha la finala elegì per il container sutterran planisà a Y., è visibel en la dumonda da construcziun publitgada e sin il plan detaglià per quest lieu, dal qual ins ha pudì prender in- vista. In’infurmaziun incorrecta da vart da la vischnanca n’è per- quai betg succedida e la moda da proceder da quella na po betg vegnir crititgada.
1. In criteri essenzial per l’elecziun dal lieu d’in container sutterran è l’accessibladad da quel per la svidada. Sco quai ch’ins po vesair sin il plan da situaziun dal project da construcziun e d’ex- posiziun dals 19 da fanadur 2012, sa chatta il lieu elegì uschè lunsch davent da la via chantunala ch’il vehichel dals servetschs da dis- messa po, per svidar il container, vegnir parcà davent da la via e gist sper il container sutterran e n’impedescha uschia betg il traffic. La svidada dal container na vegn era betg restrenschida tras even- tuals vehichels sin il parcadi. Differenta è la situaziun en il lieu al- ternativ. Quel sa chatta da la vart da la parcella, da la quala èn pla- nisads dus parcadis (per lung da la via). Tenor il plan da situaziun duain dus ulteriurs parcadis vegnir construids pli a sanestra da quels, a travers cun la via. Cunquai ch’i sa tracta da parcadis publics e la vischnanca dispona mo da pussaivladads da parcar limitadas, èsi da quintar ch’ils parcadis vegnian duvrads. Schizunt sche mo in parcadi è occupà, sto il vehichel dals servetschs da dismessa parcar sin la via chantunala per pudair svidar il container sutterran con- struì en il lieu alternativ. En quest cas èsi da quintar cun impedi- ments dal traffic. Per motivs da la segirezza en il traffic sin via è il parcadi ultra da quai vegnì serrà si cun in’insla vers la via chantu- nala, uschia ch’il container sutterran stuess vegnir svidà en ina di- stanza da plirs meters. Tranter l’insla ed il lieu alternativ sa chattan plinavant in idrant ed in distribuider d’electricitad ed eventualmain vehichels parcads sin ils parcadis planisads. Questas circumstanzas pon difficultar supplementarmain la procedura da svidada.
2. Quai che concerna la cuntanschibladad dal container sut- terran per las abitantas ed ils abitants dal vitg, para il lieu elegì me- demamain pli adattà. Sch’ils satgs da rument vegnan transportads
cun l’auto da persunas fin al container, po quel vegnir parcà davent da la via chantunala – e tuttina gist sper il container sutterran – senza impedir il traffic sin la via chantunala. En il lieu alternativ è quai mo pussaivel, sch’i na sa chattan betg vehichels sin il parcadi che bloccheschan l’access al container sutterran. Cas cuntrari – eventualmain era sch’ils parcadis èn libers – exista almain ina tscherta probabladad ch’ils vehichels vegnan parcads sin la via chantunala per dismetter il rument, ch’els pericliteschan uschia la segirezza en il traffic sin via e bloccheschan forsa supplementar- main la fermada da l’auto da posta. Sch’ils satgs da rument vegnan dismess a pe, pon ils vehichels parcads medemamain restrenscher l’access al container sutterran en il lieu alternativ. Per pudair garan- tir l’utilisaziun dal parcadi sco era l’access al container sutterran per ils vehichels ed ils peduns, èsi ultra da quai da far ora la naiv l’en- viern. Sco quai ch’igl è vegnì demonstrà a chaschun da la visita ocu- lara, è il lieu alternativ dal container sutterran adattà sco plaz per ru- mir la naiv davent dal parcadi. Il lieu previs n’impedescha percunter betg la rumida da la naiv, cunquai che la naiv po vegnir allontanada da vart sanestra sur il vial e da vart dretga sur il parcadi.
1. La recurrenta dubitescha ultra da quai ch’i saja pussai- vel da sa manar cun in grond tractor u cun in chargiafain senza tangar ses funs, sch’il container sutterran vegnia construì en il lieu previs. Sco quai ch’ins po vesair sin il plan da situaziun, sa chatta a sanestra dal lieu planisà ina via charrabla. Quai ha per conse- quenza che vehichels (surtut tals cun char annex) che charreschan da la via chantunala en la via menziunada u bandunan quella, ston manevrar uschia (p. ex. cun prender avunda schlantsch avant che volver en la via) ch’els na tutgan betg il container sutterran con- struì al lieu previs. Cunquai ch’il mir da crap existent ed uschia il container sutterran en il lieu previs, tenor las explicaziuns da la vischnanca, vegnan spustads anc pli lunsch enavos sin il cunfin da la parcella, resguardond ina distanza da circa quatter meters tran- ter il container sutterran e l’ur dal vial, n’èn las relaziuns da spazi dentant era suenter la construcziun dal container sutterran betg uschè stretgas ch’igl è inevitabel da charrar sur il funs da la recur- renta. Da quai ha la dretgira pudì sa persvader a chaschun da la vi- sita oculara. Cun mesiras (da construcziun) correspundentas po la recurrenta ultra da quai evitar ch’insatgi charrescha sur ses funs.
2. La finala fa la recurrenta valair ch’in container sutterran al lieu previs chaschunia dapli canera ed immissiuns d’odurs per las abitantas ed ils abitants da la chasa en ses possess. Sco quai ch’ins po vesair sin il plan da situaziun, na duai il container sutter-
ran betg vegnir construì directamain davant la chasa da la recur- renta. Anzi, tranter sia chasa ed il container sutterran sa chatta la via charrabla menziunada che creescha damai ina tscherta di- stanza. Questa distanza fiss bain pli gronda, sch’ins construiss il container en il lieu alternativ, perquai che quel sa chatta da l’autra vart da la parcella nr. 299. Per l’ina èsi dentant da supponer che las emissiuns da canera chaschunadas cun dismetter ils satgs da ru- ment e svidar il container sutterran (tenor il protocol da la radun- anza communala dals 22 da zercladur 2012 mintga quindesch dis) èn pitschnas. Era perquai ch’i na dat a Y. betg ina plazza da rimna- da centrala e perquai ch’i vegnan construids sin ina lunghezza da la via dad in kilometer en tut sis containers sutterrans, sin ils quals sa reparta la dismessa da rument. Per l’autra èn eventualas emis- siuns d’odurs – sch’i dat insumma talas – medemamain pitschnas sin fundament da la construcziun dals containers sutterrans. Cas cuntrari dess quai anc adina la pussaivladad da svidar il container sutterran pli savens che mintga quindesch dis sco planisà.
1. Resumond pon ins constatar ch’il lieu alternativ porscha almain per sa manar cun gronds vehichels agriculs sco era con- cernent eventualas emissiuns da canera e d’odurs pitschens avan- tatgs. Il problem dal sa manar pon ins dentant eliminar cun spu- star il container davent dal lieu previs in pau en direcziun dal mir da crap/cunfin da la parcella. Concernent l’accessibladad dal con- tainer sutterran per la svidada, la cuntanschibladad per las abitan- tas ed ils abitants dal vitg, per la rumida da la naiv e las pussaiv- ladads per utilisar il parcadi porscha percunter il lieu previs clers avantatgs cumpareglià cun il lieu alternativ. En il senn d’ina con- sideraziun cumplessiva èsi da constatar ch’ina construcziun dal container sutterran en il lieu alternativ na meglierass betg essen- zialmain la situaziun da dismessa generala al lieu. Il cuntrari, il lieu previs para dad esser il pli adattà. La decisiun da la vischnanca concernent la fixaziun dal lieu dal container sutterran a Y. n’è da- mai betg da crititgar ed il recurs vegn refusà. R 12 86sentenzia dals 9 d’avrigl 2013